Bankzaken in De Lutte (1)

 

Het beeld van de Hellehond kijkt al vele jaren naar een fraai mozaïekwerk in de muur aan de overzijde van de straat waarin vroeger de RABO-bank was gevestigd maar het bankwezen in ons dorp kent een langere voorgeschiedenis .

Toen aan het einde van de 19e eeuw door een crisis vele boeren in geldproblemen kwamen begon een Duitse burgemeester met de naam F.W.Raiffeisen met de oprichting van een Bank waar men geld kon lenen van grotere boeren die wel veel bezit hadden.   In Nederland werd dit voorbeeld opgevolgd en ontstonden er de zgn. boerenleenbanken of -zoals in Duitsland – Raiffeisenbanken.

Het bestuur werd vaak gevormd door de boeren die voldoende geld hadden om dit uit te lenen aan de minder bedeelden.   Het werden coöperatieve verenigingen waarvan men lid kon worden en het bestuur stelde een “kassier” aan die de zaken moest regelen en ook zelf moest zorgen voor een kantoorruimte.

In De Lutte werd in 1909 een Boerenleenbank opgericht en schoolmeester van Kessel werd toen als eerste kassier aangesteld : een dubbelfunctie dus !

In de loop der jaren veranderde echter wel het een en ander in het geldverkeer. Ook het (niet agrarische) bedrijfsleven zocht contact met de Boerenleenbanken en de Raiffeisenbanken evenals de gezinnen die het loon niet meer contant kregen maar via een bank waar ze ook konden sparen en lenen.   De Boerenleenbanken en Raiffeisenbanken groeiden uit tot grote financiële instellingen met een hoofdbestuur en ….. fusies.

Ook in De Lutte kon het kassierswerk geen duo-baan meer zijn en nadat Ben Heupink in 1958 was aangesteld als een nieuwe kassier en hij begon in twee kamers bij de familie Nijhuis op de hoek Hanhofweg/Bentheimerstraat ( thans woning van Gerda Maseland) Als snel werden daarna plannen ontwikkeld voor de bouw van een “eigen” nieuw kantoor midden in het dorp en ook uitgevoerd .   In de zomer van 1959 werd het nieuwe bankgebouw aan de Dorpsstraat geopend door burgemeester J.P.AM.van de Sandt en in het woonhuis erboven ging “kassier” Ben Heupink wonen.   In de voorgevel werd toen het fraaie mozaïekwerk onthuld gemaakt door glazenier Jan Schoenaker uit Oldenzaal .

Maar…. de Bankwereld stond niet stil. Op landelijk niveau fuseerden de Centrale Coöperatieve Boerenleenbank en de Centrale Raiffeisenbank tot de RABO-bank en het nieuwe hoofdbestuur drong er op aan dat dit ook op plaatselijk niveau zou gebeuren. Dit ging echter niet overal even vlot – zoals in de gemeente Losser – want het waren tenslotte toch coöperatieve verenigingen waarover de zeggenschap bij de leden ligt.

Toch kwam het in 1981/82 tot een fusie tussen de in Losser gevestigde Raiffeisenbank en (onze) Boerenleenbank die inmiddels de naam “Twentezoom” had gekregen omdat men nevenvestigingen had in Losser, Overdinkel en Glanerbrug. G.H.Calis en G.B.M.Heupink werden als directeuren benoemd van de “nieuwe” Rabo-bank, gevestigd in Losser en in november 1982 werd het vernieuwde Rabo-kantoor aan de Dorpsstraat heropend en werd Jan Kok hier aangesteld als kantoorhouder.

Maar….. opnieuw gingen de ontwikkelingen en fusies verder ! Op 1 januari 2000 werd gefuseerd met de Rabo-bank Oldenzaal en in 2008 werd het kantoor in De Lutte gesloten.

Wat bleef was een pinautomaat en……het fraaie moziëkwerk in de gevel als herinnering aan een stukje geschiedenis van het Bankwezen in ons dorp.

Tonnie Bekke

Boerenleenbank

Boerenleenbank

 

Mozaiek Rabobank

Mozaiek Rabobank

 

Bankzaken in De Lutte – 2

 

Vorige keer heb ik iets geschreven over de geschiedenis van de Boerenleenbank in De Lutte, de ”oudste” Bank in De Lutte die – zoals de naam reeds zegt – tot stand is gekomen als een vorm van samenwerking tussen de “rijke“ boeren en de minder bedeelden.

In het begin van de 19e eeuw was er echter in ons land ook een Bank tot stand gekomen die zich meer richtte op de zgn. arbeidersklasse en dat werd de Centrale Volks Bank (afgekort CVB)

Deze Centrale Volksbank werd opgericht op 1 oktober 1920 in Utrecht op initiatief van de Federatie van Diocesane R.K. Volks- en Werkliedenbonden. In diverse bisdommen waren er al spaarbanken opgezet met als doel door middel van sparen de sociaaleconomische positie van de katholieke arbeiders te verbeteren. In 1942 sloten ook de diocesane spaarbanken van de bisdommen Utrecht en Roermond zich hierbij aan en ontstond er één landelijk Centrale Volks Bank die een duidelijke binding had met de KAB (de Katholieke Arbeiders Bond) en de latere NKV.

Net als bij de Boerenleenbanken werden de vestigingen bemand door parttime medewerkers.

Op aandrang van het toenmalige NKV-bestuur werd in 1973 ook in De Lutte begonnen met een CVB-Bank(vestiging) en wel met enkele uren zitting in het Bernardusgebouw. Kassier werd toen de heer Grundel uit Oldenzaal maar in 1976 nam Johan Bosch deze taak over.

De Boerenleenbank kreeg er dus in ons dorp een concurrent bij en ook de CVB ging op zoek naar een ”eigen” onderkomen.   Als noodoplossing werd eerst tijdelijk een verplaatsbaar gebouwtje neergezet op de hoek van de Spechtstraat en de Wielewaalstraat ( zie luchtfoto uit 1979) maar op 26 juni 1982 mocht pastoor F. van Hamersfeld een nieuw C.V.B.-kantoor openen aan de Lossersestraat. ( zie foto)

Dat zo’n kleine bank met een eenvoudige inrichting, voortkomende uit de vakbeweging bestaansrecht had in De Lutte is daarna wel gebleken want meer dan 20 jaar waren Johan en Fien Bosch het gezicht van de plaatselijke CVB-Bank   hierbij sedert 1984 geassisteerd door Agnes Tigcheler.     In 1997 stopten Johan en Fien Bosch hiermee en werd het beheer van de CVB overgenomen door Gerard Nijhuis/Nijhuis Financiële Dienstverlening.

Ook bij de C.V.B.Bank stonden de ontwikkelingen niet stil en omdat de ontwikkelingen als de bank voor de particulier op eigen kracht steeds moeilijker werd , was er in 1992 al een aansluiting tot stand gekomen met SNS/Reaal .   Nadat ook de RegioBank, destijds onderdeel van de ING, aansluiting had gevonden bij de CVB-Bank werd de “naam” van het kleine Bankgebouwtje aan de Lossersestraat gewijzigd in Regio Bank maar wat bleef is …. een laagdrempelig Bankkantoortje in ons dorp waar men (nog) alle dagen binnen kan wandelen !

Tonnie Bekke

 

Regiobank

Regiobank

 

Ontstaan van De Lutte

Wanneer de eerste bewoners zich vestigden in de omgeving van De Lutte is niet bekend maar wel dat op diverse plaatsen urnen, aardewerk en zelfs stenen bijlen zijn gevonden die dateren uit de zgn. steen- en ijzertijd en dat is ver voor de geboorte van Christus, het begin van onze jaartelling.Waren de eerste bewoners rondtrekkende jagers later ging men het land bewerken en zich vestigen en zo ontstonden de eerste boeren-erven. Deze bewoners hadden uiteraard alle belang bij een vreedzaam samenleven met de buren (“noaberschap”) en zo ontstonden er buurtschappen of boerschappen met zgn. “gewaarde” erven. Dat waren de boeren/erven die naast het bezit van hun erf ook een stemrecht hadden op het gemeenschappelijk bezit van de omringende grond : de marke (grond) . De grenzen van deze marke-gronden is later in oude geschriften wel vastgelegd en ook het beheer ervan in zgn. markeboeken. Ook bij onze historische vereniging De Dree Marken is hierover het nodige terug te vinden voor belangstellenden.De Lutte was zelfs zo’n uitgestrekte marke dat deze werd onderverdeeld in een 4-tal heurnes, t.w. de Elfterheurne, de Roorderheurne, de Moltherheurne en de Hengelheurne . Onze “buren” waren toen de markes Losser, Lonneker, Berghuizen, Beuningen en Rossum/Volthe.Lange tijd was De Lutte op deze wijze een vrij zelfstandige gemeenschap maar bij de komst van keizer Napoleon veranderde dat drastisch. De markes werden opgeheven en samengevoegd tot gemeenten en zo ontstond de gemeente Losser.

Tonnie Bekke